Jachty morskie

Żegluga arktyczna

Rejs jachtem “Firebird” brytyjskiej produkcji “Oyster Yachts” w Górach Skandynawskich (Lyngen Alps)

Współczesne rejsy okołobiegunowe zaliczają się do jednych z najbardziej eksluzywnych wycieczek, podczas których każdy ma szansę na nowo odkryć trudno dostępne strefy podbiegunowe. Wybierając się w rejs transgrenlandzki można przeżyć klimat w stylu wyprawy Fridtjofa Nansena na biegun północny. Widok lodowców, łańcuchów górskich, fjordów, drapieżnych ork, białych niedźwiedzi w świetle zorzy polarnej stanowią idealne tło do żeglugi arktycznej. Statki wycieczkowe o odpowiedniej klasie lodowej są w stanie zabrać pasażerów w rejsy przecinające koła podbiegunowe. Oferty w ramach rekreacyjnej żeglugi arktycznej zawierają trasy z Tromsø na Alaskę, Reykjavik czy Halifax w Nowej Szkocji.

Głównymi parametrami statku, który spełnia wymogi żeglugi polarnej są pasy wzmocnienia lodowego kadłuba, minimalne i maksymalne zanurzenia na dziobie, rufie i śródokręciu określone m.in. przez znaki lodowe, które stanowią integralną część wolnej burty. Definiują obszar pływania, który może zostać ograniczony do danych szerokości geograficznych w zależności od temperatury, grubości i twardości pokrywy lodowej, zakłóceń pracy urządzeń nawigacyjnych, zakresu propagacji fal radiowych, trudności w określeniu pozycji oraz możliwości uzyskania pomocy ze strony służb ratunkowych SAR (Maritime Search And Rescue Service), lodołamaczy, holowników, pomocy technicznej czy uzupełnienia zaopatrzenia.

Z założenia statki unikają niebezpiecznych rejonów zalodzonych, w których ocena rodzaju lodu budzi wątpliwości lub jest wręcz niemożliwa. W takich sytuacjach zaleca się skorzystanie z pomocy lodołamacza oraz zmniejszenie prędkości w celu zredukowania punktowego nacisku lodu na kadłub. Klasy lodowe projektowane są dla różnych grubości lodu. Tak więc, jeżeli statek napotka przeszkodę w postaci niejednolitego lodu rocznego, wieloletniego, a w najgorszym wypadku bryłę z cielącego się lodowca narażony jest na rozerwanie poszycia kadłuba.

Ryzyko utraty niezatapialności można ograniczyć poprzez redukcję prędkości oraz zmianę kursu w celu uzyskania jak najmniejszego kąta natarcia na lód. Sporym utrudnieniem podczas żeglugi jest zjawisko rozpylonej wody morskiej (sea spray icing), która w efekcie tworzy trudną do usunięcia pokrywę lodową. W ekstremalnym tempie przyczynia się do oblodzenia pokładu, który coraz bardziej zaczyna przypominać lodową bryłę. W praktyce problem samoistnie znika zaraz po wypłynięciu na cieplejsze akweny.

IceSight

Ostatnio w dosyć podbramkowej sytuacji znaleźli się polscy badacze, którzy zostali uwięzieni na wodach u wybrzeży Antarktydy. We wrześniu wyruszyli na pontonie, który został najpierw unieruchomiony, a następnie zmiażdzony przez napierający lód. Natychmiastowa akcja ratunkowa Chilijskich Sił Powietrznych pozwoliła jednak podjąć na pokład helikoptera całą ekipę.

Wybierając się w strefę klimatów okołobiegunowych warto znać podstawowy podział klimatów na:

  • klimat subpolarny (podbiegunowy) w północnej części Syberii, Alaski i Kanady oraz obejmujący archipelagi wysp wulkanicznych w regionie subantarktycznym (Szetlandy Południowe, Archipelag Palmera, Orkady Południowe),
  • klimat polarny (biegunowy) na Antarktydzie, Grenlandii, wyspach Arktyki oraz najbardziej wysuniętej na północ części Syberii.

Raporty lodowe są co roku publikowane na oficjalnej stronie NOAA – arctic.noaa.gov, na której znajduje się raport stanu klimatu Arktyki (Arctic Report Card) oraz zakładki z odnośnikami do serwisów:

W Polsce organizacją zajmującą się prowadzeniem badań środowiska morskiego na Bałtyku oraz w obszarze Arktyki Europejskiej jest Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk. Rok temu miałam okazję poznać jednego ze stałych członków załogi statku badawczego “Oceania”. Pomimo surowego klimatu, dni i nocy polarnych, zagrożenia ze strony białych niedźwiedzi na lądzie oraz czasem zajętym pomiarami hydrograficznymi zawsze znajdą chwilę na zrobienie fotorelacji dorównującej publikacjom National Geographic.

National Geographic
Autor zdjęcia: Urmas Kärdi, National Geographic

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *