Praktyka żeglarska

Zasięg na morzu

Dość często spotykałam się z sytuacjami, w których niemałe poruszenie powodowało złapanie zasięgu na morzu. Pierwszą reakcją było wykonywanie połączeń lub przeglądanie komunikatorów, aplikacji mobilnych czy mediów społecznościowych. Zasięg lądowej sieci komórkowej nie jest przypadkowy, a co więcej standardy są ustalane przez międzynarodowe organizacje. Przykładem jest Komisja Europejska, która określa wymagania techniczne zasięgu sieci komórkowych na morzu. Wykonywanie połączeń powinno być możliwe w odległości do 3,7 km od brzegu (2 mile morskie). Należy wziąć pod uwagę, że każdy operator komórkowy posiada własne stacje bazowe i najczęściej będziemy korzystać z roamingu najbliższej stacji naziemnej. Zasięg zależy głównie od mocy nadajników i warunków propagacyjnych.

Sieci wewnętrzne statków obsługuje tzw. MCV (mobile communication services), czyli usługi telekomunikacyjne na potrzeby pasażerów i załogi. Jednak zazwyczaj posiadają zabezpieczenia i wysokie stawki taryf rozliczeniowych za połączenia krajowe i wiadomości SMS. Sygnał przekazywany jest przez sieci satelitarne do odbiorcy przez stację naziemną. Zasięg MCV sięga od 3,7 do 22 km (2-12 Mm) i jest ograniczony do korzystania wewnątrz statku. Globalny system satelitarny został rozwinięty do tego stopnia, że większość statków cały czas znajduje się w zasięgu sieci telekomunikacyjnej sztucznych satelitów okołoziemskich. Odbiorniki wysokiej częstotliwości umożliwiają udostępnianie sieci do użytku własnego, a głównie na potrzeby prowadzenia nawigacji i kontroli systemów statkowych.

Z usług sieci satelitarnych można korzystać również za pomocą telefonów satelitarnych, które umożliwiają wykonywanie połączeń międzynarodowych w znacznie większym zakresie niż telefony komórkowe. Wykorzystują do tego łączność radiową przez satelitę do wybranego urządzenia. Wyglądem przypominają stare modele Nokii, a ich cena sięga kilku tysięcy złotych. Koszt rozgranicza prędkość transmisji danych oraz zastosowane pasma częstotliwości radiowych, a tym samym zasięg telefonów. Najnowsze modele pracują w sieciach Inmarsat, Iridium oraz Thuraya. Należy również doliczyć koszty połączeń operatorów satelitarnych, których stawki sięgają nawet do kilkudziesięciu złotych za minutę. Na co dzień z takich rozwiązań korzystają np. kapitanowie statków, którzy wykonują prywatne połączenia na mostku, głównie ze względu na najlepszą propagację fal radiowych.

Zasięg telefonu satelitarnego może być porównywalny do zasięgu stacji statkowych o wysokiej częstotliwości. Do łączności międzystatkowej, a także w relacji statek – stacja brzegowa stosowane są radiostacje, które wykorzystują częstotliwości w zakresie pasma fal ultrakrótkich (Very High Frequency), średnich (Medium Frequency) i krótkich (High Frequency).

Fale radiowe z pasma częstotliwości 156-174 MHz (VHF) rozchodzą się praktycznie prostoliniowo jako fale przestrzenne, co ogranicza zasięg radiotelefonu do około 30 Mm. Dalekie łączności w paśmie VHF możliwe są dzięki tzw. rozproszeniom troposferycznym. Są to zjawiska sporadyczne, a osiągane w takich przypadkach zasięgi dochodzą do kilkuset mil morskich.

Propagacja fal radiowych w zakresie MF zależy od pory doby, zasięgu fali powierzchniowej oraz fali jonosferycznej w porze nocnej umożliwiającej łączność na odległość powyżej 1000 Mm, przewodności podłoża, częstotliwości fali i poziomu zakłóceń występujących w miejscu odbioru. W porze dziennej nad morzem zasięg jest 2-3 razy większy niż nad lądem. W paśmie 2 MHz zasięgi nad morzem wynoszą około 150 Mm dla radiotelefonii i 300 Mm dla DSC.

Fale krótkie rozchodzą się głównie jako fale jonosferyczne w paśmie częstotliwości 4 MHz – 27,5 MHz. To zapewnia możliwość komunikacji na dużych odległościach. Propagacja fal krótkich bardzo silnie zależy od stanu jonosfery. Większość zjawisk związanych z jonizacją głównych warstw atmosfery ziemskiej wywołana jest promieniowaniem słonecznym. W pewnych sytuacjach gwałtownego zwiększenia aktywności Słońca propagacja fal krótkich może ulec silnemu zaburzeniu. W takich sytuacjach mogą wystąpić na danych trasach długotrwałe zaniki łączności. Dla fal krótkich odbicie od jonosfery zachodzi zazwyczaj w jej górnych warstwach. Przy odbiciu od warstwy E zasięg pojedynczego skoku wynosi około 2000 km, odpowiednie odbicie od wartwy F1 wydłuża skok do około 4000 km.

Porównując moc nadajników i zasięgi dostępne w danym urządzeniu, można zorientować się w możliwościach korzystania z połączeń międzynarodowych. Różnica pomiędzy zasięgiem telefonu komórkowego (ok. 3,7 km), a radiostacją HF (ok. 4000 km) jest znacząca, dlatego warto pamiętać o pewnych ograniczeniach. Zależnie od obszaru żeglugi wymagane jest odpowiednie wyposażenie radiowe oraz świadectwa radiooperatorów dla członków załóg statków.

Nie zawsze warto korzystać z chwilowego połączenia w roamingu z naszą siecią mobilną, ponieważ w każdej chwili możemy zostać automatycznie przełączeni na satelitarną sieć statkową. Również w przypadku, kiedy statek przepływa przez międzykontynentalne cieśniny, np. przez Cieśninę Gibraltar. Chwilowe połączenie z Hiszpanią może nagle skończyć się na drogich transmisjach w Maroko. Takich przypadków jest dość sporo i nieraz można spotkać się z rachunkami od kilkuset do paru tysięcy złotych za parę minut połączenia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *